Phương pháp học tập thành công nhất mọi thời đại
Sau mỗi một mùa tuyển
sinh đại học, tràn ngập trên các phương tiện truyền thông đại chúng là hình ảnh
và câu chuyện của những tân thủ khoa, á khoa trong kì thi vừa qua. Và trăm
người như một, khi được hỏi về phương pháp học tập, ôn thi, bí quyết được điểm
cao… đều trả lời với câu mở đầu đại khái: "Em không đi/ít
đi học thêm, chủ yếu là tự học".
Và dù các bạn đã nghe
quá nhiều về tự học (vì ai cũng bảo chúng ta phải tự học cả…) nhưng chưa chắc
nhiều người trong số chúng ta biết các phương pháp tự học, kĩ năng tự học
Tự học là người học vừa là người tiếp thu, vừa là người chủ động tìm tòi, khám phá, suy nghĩ… trong việc thu nạp kiến thức, tri thức.
Tự học là một quá trình khó và cũng không quá khó. Không quá khó nếu như bản thân mỗi bạn có những kĩ năng kiểm soát thời gian, kĩ năng tưduy, ghi chép, hệ thống kiến thức và thu nhận những kiến thức mới mẻ với một sựchủ động nắm bắt và say mê.
Thứ nhất: Kỹ năng kế hoạch hóa việc tự học.
Kỹ năng này cần tuân thủ các nguyên tắt sau: Đảm
bảo thời gian tự học tương xứng với lượng thông tin của môn học; xen kẽ hợp lý giữa các hình thức tự học, giữa
các môn học, giữa giờ tự học, giờ nghỉ ngơi; thực hiện nghiêm túc kế hoạch tự
học như biết cách làm việc độc lập, biết tự kiểm tra, đánh giá.
Thứ hai: Kỹ năng nghe và ghi bài trên lớp.
Quy trình nghe giảng gồm các khâu như ôn bài cũ, làm quen với bài sắp học, hình dung các câu hỏi
đối với bài mới. Khi nghe giảng cần tập
trung theo dõi sự dẫn dắt của thầy, liên hệ với kiến thức đang nghe, kiến thức
đã có với các câu hỏi đã hình dung trước. Cần lưu ý cách ghi bài khi nghe giảng
như ghi một cách chọn lọc, sử dụng kí hiệu riêng, ghi cả chính đề lẫn phản đề,
ghi thắc mắc của chính mình.
Thứ ba: Kỹ năng ôn tập (gồm kỹ năng ôn bài và kỹ năng
tập luyện).
Kỹ năng ôn bài là hoạt động có ý nghĩa quan trọng trong việc chiếm
lĩnh kiến thức bài giảng của thầy. Đó là hoạt động tái nhận bài giảng như xem
lại bài ghi, mối quan hệ giữa các đoạn rời rạc, bổ sung bài ghi bằng những
thông tin nghiên cứu được ở các tài liệu khác, nhận diện cấu trúc từng phần và
toàn bài. Việc tái hiện bài giảng dựa vào những biểu tượng, khái niệm, phán
đoán được ghi nhận từ bài giảng của thầy, từ hoạt động tái nhận bài giảng, dựng
lại bài giảng của thầy bằng ngôn ngữ của chính mình, đó là những mối liên hệ
lôgic có thể có cả kiến thức cũ và mới.
Kỹ năng tập luyện có tác dụng trong việc hình thành kỹ năng tương
ứng với những tri thức đã học. Từ việc giải bài tập của thầy đến việc người học
tự thiết kế những loại bài tập cho mình giải; từ bài tập củng cố đơn vị kiến
thức đến bài tập hệ thống hóa bài học, chương học, cũng như những bài tập vận
dụng kiến thức vào cuộc sống.
Thứ tư: Kỹ năng đọc sách.
Phải xác định rõ mục đích đọc sách, chọn cách đọc phù hợp như tìm
hiểu nội dung tổng quát của quyển sách, đọc thử một vài đoạn, đọc lướt qua
nhưng có trọng điểm, đọc kĩ có phân tích, nhận xét, đánh giá. Khi đọc sách cần
phải tập trung chú ý, tích cực suy nghĩ và ghi chép.
